كه جدا نكردن اين گونه روايات ، خطر بزرگ فرهنگى در حوزهء معرفت قرآنى به وجود مىآورد . از صدر اسلام انگيزه‌هاى مختلف سياسى ، كلامى ، مذهبى ، اقتصادى ، عاطفى و . . . موجب جعل روايات فراوانى در دين شد . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از پيش ، اين خطر را احساس كرده و براى جلوگيرى از آن هشدار داده و فرمود : « قد كثرت علىّ الكذّابة و ستكثر فمن كذب علىّ متعمدا فليتبوّء مقعده من النّار » . « 1 » رهبر و پيشواى وضّاعين « ابو هريرهء دوسى » است . او در حالى كه تنها يك سال و نه ماه پس از جنگ خيبر ( سال هفتم هجرى ) در مدينه بوده است ، بيش‌تر از تمام صحابه ، از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت نقل كرده است . ابن حزم مىگويد : حدود 374 / 5 حديث از او در برخى كتاب‌ها نقل شده است كه تنها « بخارى » 466 حديث آن را روايت مىكند . « 2 » شيوهء ابو هريره در حديث اين بود كه روايت را به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مستند مىكرد ، در حالى كه از آن حضرت نشنيده بود ؛ اين كار را ، « تدليس » در حديث مىگويند كه باعث مردود شدن اعتبار حديث است . شعبه مىگويد : « ابو هريره كان يدلّس ؛ ابو هريره در حديث تدليس مىكرد . » او حديث كرد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىفرمايد : « من اصبح جنبا فلا صيام له » و چون از او تحقيق شد كه حديث را از چه كسى گرفته‌اى ؟ گفت : مخبرى به من خبر داد و از رسول خدا نشنيده‌ام . « 3 » و لذا على عليه السّلام به او خوش‌بين نبود و فرمود : « لا احد اكذب من هذا الدوسى على رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، هيچ كس دروغگوتر از اين ابو هريرهء دوسى نيست كه بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم دروغ مىبندد . « 4 »

--> ( 1 ) بحار الانوار ، ج 2 / 225 . ( 2 ) ابوريه ، اضواء على السّنة المحمّدية ، ص 201 . ( 3 ) ر . ك : مقدمهء وسائل الشيعة ، ح 1 / 44 ، تحقيق مؤسسهء آل البيت ؛ البداية و النهاية ، ج 8 / 109 . ( 4 ) ابن ابى الحديد شرح نهج البلاغه ، ج 1 / 360 .